Wanneer heb je recht op WW als ondernemer?
De basisvraag is: val je onder de normale regels van de Werkloosheidswet (WW)? Voor de meeste traditionele werknemers is dit helder. Maar jij, als zelfstandige, opereert buiten dat klassieke dienstverband. De UWV kijkt heel nauwkeurig naar jouw situatie. Het is cruciaal om te begrijpen dat de WW in principe bedoeld is voor mensen die in loondienst waren en plotseling werkloos raken.
Toch zijn er uitzonderingen. De regels zijn de afgelopen jaren aangescherpt, waardoor de toegang tot een WW-uitkering na stoppen met eigen bedrijf minder eenvoudig is geworden dan vroeger. Je moet aantonen dat je niet bewust de werkloosheid hebt veroorzaakt.
De DGA en de WW-uitkering
Een veelvoorkomende groep die met deze vraag zit, is de directeur-grootaandeelhouder (DGA). Ben jij directeur van je eigen BV? Dan ligt de situatie anders dan bij een zzp’er zonder personeel of een eenmanszaak. De DGA heeft vaak een arbeidsovereenkomst met de BV.
Je kunt mogelijk in aanmerking komen voor een WW-uitkering als aan een aantal strikte voorwaarden wordt voldaan:
• Je bent verzekerd voor de WW. Dit geldt meestal als je minimaal 26 uur per week werkt voor je BV.
• Je arbeidsovereenkomst eindigt. Bijvoorbeeld omdat je bedrijf failliet gaat of je wordt ontslagen.
• Je bent direct beschikbaar voor de arbeidsmarkt.
• Je hebt geen ontslag genomen.
Let op: als je zelf de ontslagprocedure initieert, of als het ontslag het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen (zoals fraude), dan vervalt je recht op een WW-uitkering voor DGA.
VIDEO: Wanneer heb je recht op een WW-uitkering? | WW-uitkering uitgelegd | BrandMR
Zzp’ers en het vangnet
Voor de zzp’er is de weg naar de WW-uitkering complexer. Als zzp’er bouw je in principe geen WW-premie op. Je bent zelf verantwoordelijk voor je financiële zekerheid. Toch zijn er specifieke situaties waarin je toch een beroep doet op de werkloosheidswetgeving. Denk hierbij aan de zogenaamde ‘ondernemer die weer werknemer wordt’.
Een cruciaal moment is het stoppen met je onderneming. Als je stopt, kijkt het UWV dan naar jouw recente arbeidsverleden. Heb je recentelijk nog gewerkt in loondienst en heb je daar premie voor afgedragen? Dan kan dat je recht op een WW-uitkering activeren, mits je aan de gewerkte uren voldoet. Hier vind je meer informatie over de Wsnp-regeling voor Wsnp-ondernemers.
De belangrijkste vraag die het UWV stelt, is: ben je (al dan niet deels) werkloos geworden terwijl je nog in loondienst was, of ben je werkloos geworden door het beëindigen van je eigen onderneming? Dit laatste maakt de aanvraag voor een WW-uitkering na stoppen zzp erg lastig.
Hoe bereken je de hoogte van de uitkering?
Stel, je komt na een lange, spannende periode tot de ontdekking dat je toch recht hebt op een WW-uitkering. Hoeveel gaat dat dan zijn? De hoogte van de WW-uitkering hangt af van je laatste loon uit loondienst, niet van je inkomen als ondernemer.
Het referentieloon
De hoogte van de uitkering wordt berekend op basis van het loon dat je verdiende in het jaar voordat je werkloos werd. Dit noemen we het SV-loon (sociale verzekeringsloon).
• De eerste twee maanden ontvang je 75% van je laatst verdiende loon.
• Vanaf de derde maand zakt dit naar 70% van dat loon.
Er is altijd een maximumdagloon. Dit bedrag past het UWV jaarlijks aan. Ook als je als ondernemer een zeer hoog inkomen had, baseert de WW-uitkering zich op dit vastgestelde maximum. Dit is belangrijk om te weten als je kijkt naar je toekomstige inkomsten tijdens de WW-periode voor ondernemers.
Verdiepende links
Voor een uitgebreide blik op Als ondernemer een WW uitkering aanvragen? Zo werkt het., raadpleeg deze geselecteerde bronnen.
• Zzp’er en recht op een WW-uitkering | UWV
• Wanneer heb ik recht op een WW-uitkering? | Rijksoverheid.nl
Duur van de uitkering
De duur van de WW-uitkering is afhankelijk van je arbeidsverleden. Hoe langer je hebt gewerkt in loondienst (en premies hebt afgedragen), hoe langer je recht hebt op de uitkering.
Tegenwoordig kent de WW een basisperiode en een afgeleide duur. De basisperiode is twee maanden. Voor elk jaar dat je vóór je werkloosheid hebt gewerkt, krijg je er een maand WW-uitkering bij. Er is een maximumduur van 24 maanden. Dit geeft je een zekere tijd om op adem te komen en een nieuwe stap te zetten.
Wat moet je doen bij een aanvraag?
Als je denkt dat je situatie voldoet aan de criteria voor een WW-uitkering bij beëindiging bedrijf, is snel handelen essentieel. De aanvraag moet je direct indienen, zodra je weet dat je niet meer (volledig) aan het werk bent.
Het UWV inschakelen
Je vraagt de WW-uitkering aan via de website van het UWV. Dit is tegenwoordig de standaardprocedure. Zorg dat je alle relevante documenten bij de hand hebt:
• Je loonstroken van de afgelopen vijf jaar.
• Je contracten (zeker bij een DGA-situatie).
• Documentatie over de beëindiging van je onderneming.
Wees heel duidelijk over de reden waarom je (gedeeltelijk) werkloos bent. Voor het UWV is het bewijs van jouw inspanningen om werk te vinden cruciaal. Je moet bewijzen dat je actief solliciteert en bereid bent werk aan te nemen.
De sollicitatieplicht en zelfstandigheid
Zodra je een WW-uitkering ontvangt, ga je akkoord met de sollicitatieplicht. Dit betekent dat je actief op zoek gaat naar een nieuwe baan. Je mag niet zomaar ‘even pauze’ nemen. Dit geldt ook als je een DGA was die een bedrijf moest stopzetten.
Het UWV staat toe dat je tijdens je WW-uitkering nog enige tijd bezig bent met het afwikkelen van je oude onderneming. Dit moet je wel vooraf melden. Als je echter de intentie hebt om direct weer als zelfstandige aan de slag te gaan, dan kom je vaak niet in aanmerking voor de reguliere WW. Dit is het spanningsveld waar veel voormalige ondernemers mee te maken krijgen.
Alternatieven en overwegingen voor ondernemers
De WW is niet de enige optie. Als ondernemer heb je vaak al nagedacht over risicobeheersing. Heb je zelf een verzekering afgesloten?
Particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
Als je niet kunt werken door ziekte of letsel, dan is de AOV je vangnet. Dit is iets anders dan WW, wat gaat over werkloosheid. Het is goed om te weten welk vangnet voor welke situatie bedoeld is. Veel ondernemers hebben tegenwoordig een verplichte of vrijwillige AOV.
Bijstandsuitkering
Als je geen recht hebt op WW, en je hebt geen of weinig spaargeld, dan kun je mogelijk een beroep doen op de Participatiewet (bijstand). Dit is echt het vangnet voor mensen die aan alle andere eisen voor uitkeringen niet voldoen. De bijstandsuitkering is over het algemeen lager dan de WW-uitkering en stelt ook strengere eisen aan je vermogen.
Het is een intensief proces, dat zekerheid. Neem de tijd om je goed te informeren. Jouw ondernemersverhaal is waardevol, maar tijdelijke tegenslag hoeft niet het einde van je financiële stabiliteit te betekenen.
Veelgestelde vragen over WW voor ondernemers
Kan een zzp’er die vrijwillig stopt met ondernemen WW krijgen?
Nee, als je zelf kiest om te stoppen met je zzp-activiteiten zonder dat er sprake is van externe dwang (zoals het verliezen van grote opdrachten waardoor voortzetting onmogelijk is), dan krijg je in principe geen WW-uitkering. Je moet aantonen dat je niet zelf de werkloosheid hebt veroorzaakt.
Wat is het verschil tussen de WW en de bijstandsuitkering voor ondernemers?
De WW-uitkering is een verzekeringsuitkering gebaseerd op eerder verdiend loon en afgedragen premies. De bijstandsuitkering (Participatiewet) is een inkomensondersteuning als je niet verzekerd bent voor de WW en geen ander inkomen hebt. De bijstand kijkt ook strenger naar je spaargeld en bezittingen.
Hoe lang duurt het aanvragen van de WW-uitkering voor een DGA?
Het aanvragen zelf gaat snel via de UWV-website. De verwerkingstijd kan echter variëren. Het UWV heeft tijd nodig om alle documentatie te controleren, vooral rondom de beëindiging van het dienstverband en het auteursrecht van de BV. Houd rekening met enkele weken tot maanden voor de eerste definitieve uitbetaling.
Mag ik als ondernemer die WW krijgt nog wel kleine klussen doen?
Ja, je mag inkomen uit arbeid genereren, maar dit moet je altijd direct melden bij het UWV. Het inkomen dat je verdient, wordt gekort op je uitkering. Doe je dit niet, dan kan het UWV de uitkering stopzetten en je verplichten het onterecht ontvangen bedrag terug te betalen.
Er zijn gelukkig verschillende oplossingen voor ondernemers die te maken hebben met financiële problemen, zoals schuldsanering.