Wat is willekeurige afschrijving precies?
Als ondernemer investeer je in spullen die je nodig hebt voor jouw bedrijf. Denk aan een nieuwe laptop, machines, of misschien een bestelbus. Dit zijn bedrijfsmiddelen. Normaal gesproken schrijf je de kosten van deze middelen af over meerdere jaren. Dit heet lineaire afschrijving. Je verdeelt de aankoopprijs over de verwachte gebruiksduur. Dit vermindert elk jaar een stukje van de winst. Startende ondernemers kunnen echter gebruik maken van de mogelijkheid tot willekeurige afschrijving, wat fiscaal voordelig kan zijn.
Willekeurige afschrijving biedt jou een tijdelijk alternatief. Het is een fiscale regeling. Deze regeling geeft je de mogelijkheid om een deel van de aanschafkosten van bepaalde bedrijfsmiddelen sneller af te trekken van de winst. Je bepaalt zelf hoeveel je afschrijft. Dit geeft je flexibiliteit in jouw boekhouding en belastingaangifte. Vooral in de beginfase van jouw onderneming is dit interessant, wanneer u wellicht nog op zoek bent naar geschikte financiering voor startende ondernemers.
Waarom is deze regeling populair voor startende ondernemers?
Jouw eerste jaren als zzp’er of eigenaar van een klein bedrijf zijn cruciaal. Je maakt vaak flinke investeringen om goed van start te gaan. Die investeringen moet je terugverdienen. Willekeurige afschrijving helpt je hierbij. Door meer af te schrijven in het eerste jaar, verlaag je jouw fiscale winst. Dit betekent dat je mogelijk minder belasting betaalt in dat jaar.
Denk aan die noodzakelijke investering in een krachtige computer. Als je die direct voor 50% afschrijft in plaats van 20%, houd je meer geld over. Dit geld kun je direct weer investeren in jouw groei. Dit is de kern van de aantrekkingskracht van de willekeurige afschrijving investeringen.
Wanneer mag je willekeurig afschrijven?
Niet elk bedrijfsmiddel komt in aanmerking voor deze regeling. De Belastingdienst heeft hier duidelijke regels voor opgesteld. Je moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Het is belangrijk dat je deze goed controleert voordat je de boekhouding induikt.
De belangrijkste criteria voor willekeurige afschrijving:
• Het bedrijfsmiddel moet nieuw zijn. Tweedehands bedrijfsmiddelen vallen er meestal buiten.
• Je gebruikt het middel inderdaad voor jouw onderneming. Privégebruik telt niet mee.
• Het middel moet voldoen aan de definitie van een bedrijfsmiddel. Roerende zaken, zoals machines of inventaris, komen in aanmerking. Denk ook aan bedrijfspanden, al zijn daar soms andere regels voor.
• Je moet het middel gedurende een bepaalde periode in gebruik nemen.
Let op: de regels rondom willekeurige afschrijving nieuwe bedrijfsmiddelen kunnen veranderen. De overheid zet deze regeling soms in als stimulans. Dit betekent dat de periode waarin je gebruik mag maken van de regeling, tijdelijk kan zijn. Controleer altijd de actuele wetgeving op de website van de Belastingdienst of raadpleeg jouw boekhouder.
VIDEO: Belastingvoordeel voor startende ondernemers door middel van willekeurige afschrijving
Het verschil met de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)
Vaak zie je dat ondernemers willekeurige afschrijving en KIA door elkaar halen. Ze lijken op elkaar omdat ze beide fiscale voordelen bieden bij investeringen. Toch zijn het verschillende regelingen. Je mag ze vaak combineren, wat jouw voordeel nog groter maakt.
De KIA is een aftrekpost op de winst, bovenop de normale afschrijving. Willekeurige afschrijving vervangt (deels) de normale afschrijving voor dat jaar. Kort gezegd:
• KIA: Een vast percentage aftrek van het investeringsbedrag. Het heeft een minimum- en maximumgrens voor de totale investering per jaar.
• Willekeurige afschrijving: Je mag zelf bepalen welk percentage je van de aanschafprijs in één keer aftrekt, tot 100%.
Door slim gebruik te maken van beide, kun je in de opstartfase jouw winst drukken en daarmee de te betalen inkomstenbelasting verlagen. Dit is een krachtige strategie voor fiscale voordelen starten onderneming.
Hoe pas je willekeurige afschrijving in de praktijk toe?
Je hebt een mooie, nieuwe machine aangeschaft van €10.000. Normaal gesproken schrijf je deze over bijvoorbeeld vijf jaar af, dus €2.000 per jaar. Met willekeurige afschrijving kun je besluiten om in het eerste jaar €5.000 af te schrijven. Je vermindert jouw winst met dit bedrag in plaats van slechts €2.000.
Dit vereist wel een bewuste keuze. Je boekt dit bedrag in jouw administratie als afschrijving. In jouw winstaangifte trek je dit bedrag af van de fiscale winst. De resterende boekwaarde van het bedrijfsmiddel wordt het volgende jaar lager. De afschrijving in de jaren erna is dan gebaseerd op deze lagere boekwaarde.
Wees je bewust van de gevolgen voor de balans van jouw eenmanszaak. Een snellere afschrijving zorgt voor een lagere winst nu, maar ook voor een lagere boekwaarde van je activa. Dit beïnvloedt de eigen vermogenspositie in de balans.
Belangrijke overwegingen voor de timing
Wanneer is het slim om deze regeling te gebruiken? Je kijkt naar jouw verwachte winst. Heb je in het lopende jaar een forse winst en wil je die drukken? Dan is willekeurig afschrijven een uitstekend idee.
Stel, je verwacht een lage winst in het eerste jaar. Dan heb je minder aan een grote aftrekpost. Je betaalt immers toch weinig belasting. Het voordeel van willekeurige afschrijving zit hem in het verplaatsen van de aftrekpost. Je kunt dan besluiten om minder af te schrijven en een deel van de aftrekpost te bewaren voor een later jaar met een hogere verwachte winst. Dit is de kunst van het slim plannen van investeringsaftrek.
Houd rekening met de volgende scenario’s:
• Hoog winstjaar: Maximaliseer de willekeurige afschrijving om de belastingdruk te verlichten.
• Laag winstjaar: Gebruik de minimale afschrijving of wacht met de grote afschrijvingen. Bewaar de mogelijkheid voor later.
Je bent de baas over jouw financiële keuzes. Gebruik deze vrijheid verstandig.
Wat gebeurt er als je stopt met de onderneming?
Als je jouw bedrijf beëindigt, moet je de resterende boekwaarde van bedrijfsmiddelen verwerken. Dit doe je door het verschil tussen de werkelijke waarde en de boekwaarde te verrekenen. Als je veel willekeurig hebt afgeschreven, is de boekwaarde laag. Dit kan in sommige gevallen een voordeel of nadeel opleveren bij de staking van je onderneming.
Informeer je goed over de fiscale gevolgen van staken van de onderneming en willekeurige afschrijving. Dit is een complex deel van de boekhouding waar je niet zomaar overheen stapt.
De wereld van de fiscaliteit kan soms aanvoelen als een doolhof. Maar met de juiste kennis, zoals die van willekeurige afschrijving, creëer je een stevige basis voor jouw groei. Neem de tijd om te begrijpen wat deze regeling voor jouw specifieke situatie betekent.
Veelgestelde vragen over willekeurige afschrijving
Onmisbare bronnen
Onmisbare leesstukken over Startende ondernemer willekeurige afschrijving vind je hier.
• Startende ondernemer | Belastingdienst
• Inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, willekeurige …
V: Kan ik willekeurig afschrijven op een tweedehands auto?
A: Over het algemeen niet. De regeling is primair bedoeld voor nieuwe bedrijfsmiddelen. Controleer altijd de huidige definitie van een nieuw bedrijfsmiddel bij de Belastingdienst.
V: Geldt willekeurige afschrijving ook voor een investering in goodwill?
A: Goodwill, immateriële activa, vallen meestal buiten de regeling voor willekeurige afschrijving van roerende zaken. Immateriële activa hebben hun eigen afschrijvingsregels.
V: Moet ik de gehele aanschafwaarde willekeurig afschrijven in het eerste jaar?
A: Nee, je mag zelf bepalen hoeveel je afschrijft, zolang het binnen de wettelijke kaders past. Je mag ook kiezen om slechts een klein deel af te schrijven en de rest lineair te doen.
V: Hoe lang moet ik het bedrijfsmiddel in bezit houden om afschrijving toe te passen?
A: Het middel moet in gebruik genomen zijn in het jaar waarin je de afschrijving toepast. Er is geen vaste minimale bezitstermijn verbonden aan de toepassing van de willekeurige afschrijving zelf, maar het moet wel een bedrijfsmiddel zijn dat je daadwerkelijk gebruikt voor jouw onderneming.