Wat houdt de wet overgang van onderneming in faillissement in?
De Wet overgang van onderneming (OvO) regelt wat er gebeurt als jouw bedrijf, of een deel ervan, wordt overgedragen aan een nieuwe eigenaar. Normaal gesproken geldt deze wet bij een reguliere bedrijfsovername. Maar wat als die overdracht plaatsvindt tijdens een faillissement? Dan gelden er specifieke regels. Het doel van deze wet, ook in de context van een faillissement, is het waarborgen van de continuïteit van de arbeidsovereenkomsten.
Stel je voor: jouw bedrijf stopt ermee, maar een andere ondernemer ziet potentieel. Die neemt bepaalde bedrijfsmiddelen en activiteiten over. Zonder deze wet zouden jouw werknemers automatisch hun baan verliezen, omdat de oorspronkelijke arbeidsovereenkomsten eindigen met het faillissement. De OvO zorgt ervoor dat de rechten en plichten die jij had als werkgever, automatisch overgaan op die nieuwe partij.
De betekenis van ‘overgang van onderneming’
Wanneer spreken we nu precies van een ‘overgang van onderneming’? Dit is een cruciaal punt. Het gaat erom dat er een duidelijke, economische eenheid die voorheen onder jouw beheer viel, wordt voortgezet door een ander. Dit betekent niet dat de hele juridische entiteit moet overgaan. De focus ligt op de functionele bedrijfsvoering. Denk hierbij aan:
• De overname van machines en inventaris.
• Het voortzetten van dezelfde of een vergelijkbare activiteit.
• Het personeel dat grotendeels hetzelfde werk blijft doen.
In een faillissementssituatie is dit vaak het geval wanneer de curator bedrijfsonderdelen verkoopt aan een doorstarter. Jouw werknemers blijven dan idealiter in dienst bij die nieuwe werkgever.
De positie van jouw werknemers bij een faillissement
Dit is vaak de grootste zorg wanneer je geconfronteerd wordt met een faillissement. Je wilt jouw mensen niet in de kou laten staan. Gelukkig biedt de Wet overgang van onderneming bescherming. Wanneer er sprake is van een overgang van onderneming na faillissement, treden de arbeidsovereenkomsten van jouw werknemers automatisch over naar de verkrijger (de nieuwe eigenaar), wat een belangrijk aspect is om te begrijpen als je meer wilt weten over uw rechten als werknemer bij een overgang van onderneming.
Wat betekent dit concreet voor jouw personeel? De nieuwe werkgever neemt alle rechten en plichten uit de bestaande arbeidsovereenkomsten over. Dit omvat:
• Het overnemen van het salaris, inclusief eventuele afspraken over bonussen.
• Het meenemen van opgebouwde vakantiedagen en vakantiegeld.
• Het behoud van dienstjaren voor zaken als pensioenopbouw of anciënniteitstoeslagen.
Dit is een enorme opluchting. Het zorgt voor stabiliteit in een periode van grote onzekerheid. De werknemer hoeft geen nieuw contract te tekenen en zijn of haar arbeidsvoorwaarden blijven in beginsel hetzelfde. Dit is een belangrijk aspect van de bescherming werknemers bij bedrijfsovername faillissement.
VIDEO: Round table WOVOF, doorbraak of doodsteek voor de doorstart vanuit faillissement?
De rol van de curator
In een faillissement neemt de curator de regie over. Hij of zij is verantwoordelijk voor de afwikkeling van de boedel. Als er een potentiële koper is voor onderdelen van jouw onderneming, schakelt de curator de regels rond de overgang van onderneming in. De curator informeert de werknemers en de vakbonden (indien van toepassing) over de voorgenomen overdracht. Dit proces moet zorgvuldig verlopen om de overgang zo soepel mogelijk te laten verlopen en de rechten van het personeel te waarborgen.
Wanneer gaat de wet óók van toepassing bij een faillissement?
Je vraagt je misschien af of deze regels altijd gelden bij een faillissement. Nee, niet altijd. De wet geldt specifiek bij een overgang. Als de curator besluit dat bepaalde bedrijfsonderdelen simpelweg worden stopgezet en de activa worden verkocht zonder dat de bedrijfsactiviteit als geheel wordt voortgezet, dan is er geen sprake van overgang van onderneming.
Er zijn wel nuances, vooral wanneer het faillissement snel volgt op een eerdere herstructurering. De rechter kijkt naar de economische realiteit. Gaat het om een zuivere liquidatie waarbij alles afbreekt? Dan gelden de overgangsregels niet. Gaat het om een doorstart waarbij de voortzetting bedrijfsvoering na faillissement centraal staat? Dan treedt de bescherming in werking. Het juridische kader rond sociale zekerheid bij faillissement wordt hierdoor direct beïnvloed.
Uitzonderingen en aandachtspunten
Hoewel de bescherming sterk is, zijn er situaties waarin de regels anders uitpakken. Bijvoorbeeld wanneer de overname puur gericht is op het verwerven van specifieke goederen, en niet op het overnemen van de georganiseerde groep werknemers. Een ander belangrijk punt is dat de verkrijger niet verplicht is om het hele personeelsbestand over te nemen. De wet beschermt de werknemers die bij de overgedragen eenheid horen.
Wat gebeurt er met de werknemers die níet meegaan? Zij komen in principe zonder baan te zitten en vallen onder de ontslagprocedure die de curator moet volgen. Ook hier spelen de rechten rondom de WW-uitkering na faillissement een grote rol.
Jouw verantwoordelijkheid als (voormalig) werkgever
Zelfs als je in een faillissementssituatie verkeert, heb je nog een verantwoordelijkheid naar jouw team toe. Transparantie is hierbij het sleutelwoord. Communiceer tijdig met de curator over de mogelijke overnamekandidaten en de functies die betrokken zijn. Jouw medewerking aan het helder in kaart brengen van de bedrijfsonderdelen die overgedragen kunnen worden, is van onschatbare waarde voor de kans op een succesvolle doorstart voor hen.
Het is begrijpelijk dat je je overweldigd voelt door de complexiteit van het faillissementsproces. Het is daarom essentieel dat je je laat adviseren over de toepassing van de Wet overgang van onderneming bij een faillissementsprocedure. Begrijpen hoe deze wet jouw mensen beschermt, geeft je in ieder geval gemoedsrust over hun toekomst.
Veelgestelde vragen over de wet overgang van onderneming in faillissement
Nu je meer weet over deze belangrijke wetgeving, zijn er vast nog wat praktische vragen die bij je opkomen:
Wat gebeurt er met de opgebouwde pensioenrechten als de onderneming overgaat?
De pensioenrechten die jouw werknemers hebben opgebouwd tot de datum van overgang, blijven in principe bestaan. De verkrijgende partij wordt niet automatisch de nieuwe pensioenuitvoerder, maar de opgebouwde rechten blijven staan bij de oude uitvoerder, tenzij in de overnameovereenkomst anders is afgesproken en de nieuwe partij eenzelfde regeling aanbiedt.
Relevante artikelen
Begrijp Wet overgang van onderneming in faillissement beter door deze verzameling van artikelen.
• Consultatie Wet overgang van onderneming in faillissement
• Wet verbetering positie werknemer bij een overgang van …
Moet de nieuwe eigenaar dezelfde cao volgen?
De cao die van toepassing was op de arbeidsovereenkomst op het moment van de overgang, blijft in beginsel gelden voor de werknemer bij de nieuwe werkgever. Dit is een belangrijk onderdeel van de bescherming onder de Wet overgang van onderneming.
Wanneer is er géén sprake van een overgang van onderneming bij een faillissement?
Er is geen sprake van overgang als de curator de activa simpelweg verkoopt zonder dat de georganiseerde structuur en de feitelijke bedrijfsactiviteit door de koper wordt voortgezet. Zuivere verkoop van losse activa, zonder de intentie tot bedrijfsvoering, valt hierbuiten.
Wat is de rol van de ondernemingsraad bij een overgang na faillissement?
Als jouw onderneming een ondernemingsraad heeft, moet de curator deze informeren en raadplegen over de voorgenomen overgang. De raad heeft hierin een adviserende of instemmende rol, afhankelijk van de situatie en de CAO.