Wanneer ben je fiscaal ondernemer?
Voordat we het hebben over belasting betalen, moeten we eerst helder hebben wanneer de Belastingdienst jou als ‘ondernemer’ ziet. Dit is de sleutel. Je bent niet automatisch ondernemer, alleen omdat je een KvK-inschrijving hebt. De fiscus kijkt naar jouw activiteiten. Ze stellen een reeks vragen om te bepalen of je echt ondernemer bent, of misschien zzp’er met een soort winst uit overig werk.
De Belastingdienst hanteert een aantal criteria. Deze helpen hen te beoordelen of jouw activiteit voldoet aan de definitie van een onderneming voor de inkomstenbelasting. Het gaat erom dat je structureel met jouw activiteiten bezig bent en dat je risico loopt. Hier zijn de belangrijkste punten:
De belangrijkste ondernemerscriteria
• Winstoogmerk: Je streeft ernaar om winst te maken. Dit hoeft niet altijd te lukken, maar het doel moet aanwezig zijn.
• Zelfstandigheid: Je werkt op eigen naam en voor eigen rekening. Je bent niet in loondienst bij jouw opdrachtgevers.
• Omvang van de werkzaamheden: Je besteedt er voldoende tijd aan. Een paar uurtjes per week is vaak te weinig om als volwaardig ondernemer te worden gezien.
• Ondernemersrisico: Je loopt financieel risico. Denk aan investeringen doen of de kans dat je kosten maakt die je niet terugverdient.
• Aantal opdrachtgevers: Heb je meerdere opdrachtgevers? Dit wijst vaak op ondernemerschap.
Zodra je aan deze eisen voldoet, word je gezien als ondernemer. Dit betekent dat jouw winst belast wordt in de inkomstenbelasting voor ondernemers. Dit is een belangrijk onderscheid ten opzichte van bijvoorbeeld winst uit overig werk.
De belastingaangifte: het moment van afrekenen
Als je eenmaal bent vastgesteld als ondernemer, begint het jaarlijkse ritueel: de aangifte inkomstenbelasting. Dit is het moment waarop je de Belastingdienst vertelt hoeveel je hebt verdiend. Je doet aangifte over het voorgaande kalenderjaar. Dus, als je in 2023 ondernemen was, doe je daar in 2024 aangifte over.
Wanneer betaal je dan daadwerkelijk? Dat hangt af van twee factoren: de aangifte en de voorlopige aanslag.
De jaarlijkse aangifte
Je dient je aangifte in via het beveiligde portaal van de Belastingdienst. Hier geef je jouw totale winst op. Deze winst is jouw omzet minus jouw zakelijke aftrekposten, zoals bedrijfskosten, reiskosten en investeringen. De Belastingdienst berekent dan de verschuldigde belasting.
VIDEO: Hoe doe je aangifte inkomstenbelasting als ondernemer?
Voorlopige aanslagen
De Belastingdienst wil niet een jaar wachten op hun geld. Daarom stuurt men je vaak al gedurende het jaar een voorlopige aanslag inkomstenbelasting. Dit is een schatting van wat je aan het einde van het jaar verschuldigd bent, gebaseerd op de gegevens van vorig jaar of jouw eigen schatting.
• Betaal je de voorlopige aanslagen netjes op tijd? Dan hoef je aan het einde van het jaar vaak alleen nog een klein bedrag bij te betalen, of krijg je misschien zelfs geld terug.
• Heb je de voorlopige aanslagen niet betaald of waren ze te laag ingeschat? Dan betaal je aan het einde van het jaar het restant.
Het is dus niet één specifiek moment waarop je ‘plotseling’ belasting betaalt. Het is een proces dat het hele jaar doorloopt via deze termijnen.
Belastingvoordelen voor de startende ondernemer
De overheid stimuleert het starten van een bedrijf. Daarom zijn er fantastische regelingen voor jou als beginnende ondernemer. Dit kan het moment waarop je écht belasting gaat betalen, uitstellen of verlagen. Je moet wel voldoen aan de urencriterium om van deze voordelen te mogen genieten.
Meer over dit onderwerp
Bekijk deze interessante artikelen die we hebben uitgekozen over Wanneer onderneming voor inkomstenbelasting.
• Wanneer bent u ondernemer voor de inkomstenbelasting …
De zelfstandigenaftrek
Dit is een van de meest waardevolle aftrekposten. Als je voldoet aan het urencriterium (minimaal 1.225 uur per jaar besteden aan jouw onderneming), mag je een vast bedrag aftrekken van jouw winst. Dit verlaagt jouw belastbare inkomen enorm, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt over jouw bedrijfsresultaat. Benieuwd naar alle fiscale voordelen? Lees meer over de ondernemer voor de Belastingdienst.
De startersaftrek
Ben je een startende ondernemer en nog geen vijf jaar ondernemer? Dan heb je wellicht recht op de startersaftrek. Dit is een extra aftrek bovenop de zelfstandigenaftrek. Het idee is simpel: je krijgt een extra steun in de rug in de beginfase. Dit verlaagt jouw te betalen belasting aanzienlijk in de eerste jaren van jouw onderneming.
Zorg ervoor dat je goed documenteert hoeveel uren je werkt. Dit is cruciaal voor het aantonen dat je recht hebt op de aftrekposten voor de inkomstenbelasting zzp.
De rol van de rechtsvorm: eenmanszaak versus bv
Wanneer je belasting betaalt, hangt ook sterk af van de rechtsvorm die je kiest. De meeste startende ondernemers beginnen als een eenmanszaak. Dit is fiscaal het eenvoudigst.
Eenmanszaak en inkomstenbelasting
Als eenmanszaak word je niet apart belast. Jouw winst wordt direct opgeteld bij jouw andere inkomsten (zoals eventueel loon uit een bijbaan). Je betaalt dus inkomstenbelasting over de totale winst, net zoals een werknemer belasting betaalt over zijn salaris. Hierbij heb je dus recht op alle ondernemersaftrekposten.
De besloten vennootschap (bv)
Kies je voor een bv? Dan is de situatie anders. De bv is een aparte juridische entiteit. De bv betaalt eerst vennootschapsbelasting (vpb) over haar winst. Pas als jij jezelf dividend uitkeert of salaris betaalt, valt dit onder jouw persoonlijke inkomstenbelasting.
Dit betekent dat je bij een bv in twee verschillende systemen belasting betaalt: eerst vennootschapsbelasting in het bedrijf, en daarna inkomstenbelasting over jouw privé-inkomen uit de bv. Dit kan fiscaal voordelig zijn bij hogere winsten, maar de administratieve last is ook groter.
Wanneer is het slim om advies in te winnen?
Het is verleidelijk om zelf alles te regelen, zeker als je de kosten laag wilt houden. Maar de complexiteit rondom het bepalen van jouw fiscale ondernemerschap en het correct aanvragen van aftrekposten is groot. Vooral de grens tussen ‘ondernemer’ en ‘resultaat uit overige werkzaamheden’ is grijs gebied.
Wacht niet tot het moment van aangifte om vragen te stellen. Denk aan de volgende momenten:
• Bij de start van jouw onderneming, om de juiste rechtsvorm te kiezen en te weten wat je kunt aftrekken.
• Als je structureel meer gaat verdienen dan je oorspronkelijk inschatte. Dit beïnvloedt de hoogte van de voorlopige aanslag inkomstenbelasting.
• Wanneer je grote investeringen doet of als je overweegt personeel aan te nemen.
• Wanneer je twijfelt of je wel voldoet aan het urencriterium voor aftrekposten.
Een goede boekhouder of fiscalist helpt jou te bepalen wanneer jij fiscaal gezien de status van ondernemer krijgt en hoe je jouw belastingdruk het meest efficiënt beheert, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen over de start van de belastingplicht
Vraag 1: Moet ik belasting betalen zodra ik me inschrijf bij de KvK?
Nee. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel is de eerste stap. Je bent pas belastingplichtig voor de inkomstenbelasting als de Belastingdienst jou aanmerkt als ondernemer en je daadwerkelijk winst maakt. Tot die tijd betaal je misschien btw, maar nog geen inkomstenbelasting over de winst. Ontdek of u ondernemer bent voor de inkomstenbelasting.
###
Vraag 2: Wat is het verschil tussen btw-aangifte en inkomstenbelastingaangifte?
De btw-aangifte is een heffing over de verkoop van goederen of diensten; dit geld draag je af aan de overheid (of krijg je terug). De inkomstenbelasting wordt geheven over jouw winst ná aftrek van kosten. Je doet btw-aangifte meestal per kwartaal, de inkomstenbelasting jaarlijks.
Vraag 3: Kan ik kosten aftrekken voordat ik officieel als ondernemer word gezien?
Ja, je mag kosten maken ter voorbereiding van jouw onderneming. Deze ‘voortbrengingskosten’ mag je vaak aftrekken in het jaar dat je daadwerkelijk start als ondernemer. Zorg wel dat je goed bewijst dat deze kosten direct verband hielden met jouw toekomstige bedrijfsvoering.