Waarom is pensioenopbouw zo cruciaal voor jou als ondernemer?
Je bouwt kapitaal op in je bedrijf, dat klopt. Maar wat gebeurt er als je stopt met werken? Dat bedrijfskapitaal moet dan omgezet worden in een inkomen voor de rest van je leven. Dat is een spannende overgang. Daarom is vroeg beginnen met het opzijzetten van geld voor je ondernemerspensioen geen luxe, maar een noodzaak. Als je overweegt om zelfstandig ondernemer te worden en je eigen bedrijf te starten, is pensioenplanning een essentieel onderdeel van je financiële strategie vanaf dag één.
###.
Je hebt flexibiliteit, maar die flexibiliteit brengt ook een stukje onzekerheid met zich mee. Denk eens na: wat is jouw ideale financiële plaatje als je 67 bent? Wil je blijven ondernemen in een rustiger tempo? Of wil je volledig genieten van vrije tijd? Jouw antwoord bepaalt hoe je vandaag begint met sparen.
Het gemis van de verplichte AOW en pensioenpremies
De meeste mensen in loondienst zien hun pensioenpremie automatisch van het loon afgaan. Voor jou als zzp’er of directeur-grootaandeelhouder (dga) is dat anders. Je betaalt wel sociale premies, maar dat geldt niet direct voor een aanvullend pensioen. Je mist die structurele bijdrage van een werkgever.
Dit betekent dat jij de volledige verantwoordelijkheid draagt voor het aanvullen van je inkomen. Als je dit uitstelt, wordt het gat dat je moet dichten groter en groter. De tijd is je grootste vriend als het gaat om rendement. Hoe eerder je start met sparen voor pensioen als zzp’er, hoe harder je geld voor je werkt. Het is dan ook verstandig om je hier tijdig in te verdiepen voor zekerheid voor later.
Welke opties heb je voor jouw pensioenopbouw?
Gelukkig biedt Nederland uitstekende fiscale kaders om als ondernemer een goed pensioen op te bouwen. Het draait vaak om drie belangrijke pijlers die je kunt benutten. Het mooie is dat je deze vaak fiscaal aantrekkelijk kunt invullen.
Pijler 1: De AOW – jouw basisinkomen
Iedereen in Nederland heeft recht op AOW, de Algemene Ouderdomswet, mits je er lang genoeg woont of werkt. Dit is je vangnet. Maar eerlijk is eerlijk: de AOW alleen is vaak niet genoeg om de levensstandaard te behouden die je nu gewend bent. Het is de basis, niet het hele huis.
Pijler 2: Pensioen via de bv of lijfrente
Dit is waar de meeste ondernemers hun aanvulling vinden. Je hebt twee hoofdroutes: fiscaal gefaciliteerd sparen op privébasis, of pensioen opbouwen via je eigen vennootschap (de bv).
• Lijfrenteverzekering of banksparen: Je stort periodiek geld in een individuele rekening. De inleg is vaak aftrekbaar van je winst in de winst uit onderneming, mits je een ‘reserveringsruimte’ hebt. Dit geld zit vast tot je pensioendatum. Dit is een populaire manier om aanvullend pensioen opbouwen zzp te regelen.
• Pensioen in eigen beheer (PEB) voor de dga: Heb je een bv? Dan bouw je het pensioen fiscaal voordelig op in de balans van je eigen bv. Dit wordt gezien als een verplichting van de bv aan jou als directeur. Het opbouwen van een pensioenvoorziening bv vereist wel zorgvuldige administratie en naleving van de fiscale regels.
Pijler 3: Extra vermogen opbouwen voor je pensioen
Dit is de flexibele buffer. Denk aan beleggingen buiten de strikte pensioenregelingen om. Je kunt geld in je bv laten staan en investeren, of privé beleggen in aandelen, vastgoed of andere activa. Dit vermogen is niet direct gebonden aan pensioenregels, wat je meer vrijheid geeft, maar de belastingheffing is anders dan bij pijler 2.
Het slim combineren van deze pijlers is de sleutel tot een ontspannen pensioen. Je zoekt naar de beste balans tussen fiscale voordelen nu, en zekerheid later.
Hoe bereken je wat je nodig hebt? Het opbouwen van je pensioenvermogen
De vraag ‘Hoeveel moet ik opzijzetten?’ spookt door elk hoofd van een ondernemer. Er is geen magisch getal, want het hangt af van jouw wensen. Maar we kunnen wel een startpunt bepalen. Dit noemen we het bepalen van je pensioenbehoefte als ondernemer.
Begin met een simpel rekensommetje. Bepaal welk inkomen je wilt hebben als je stopt. Trek daar de verwachte AOW van af. Het verschil is het bedrag dat jouw aanvullende pensioen moet genereren.
Stel je wilt straks jaarlijks € 30.000 netto ontvangen, bovenop de AOW. Hoeveel kapitaal heb je nodig om die € 30.000 jaarlijks uit te keren? Financiële adviseurs gebruiken hiervoor vaak de 4%-regel (je neemt 4% van je vermogen per jaar op). Als je € 30.000 per jaar nodig hebt, heb je grofweg een pensioenpot van 25 keer dat bedrag nodig: 25 x € 30.000 = € 750.000.
Dit klinkt als een enorm bedrag. Daarom is de factor tijd zo belangrijk. Als je op je 35e begint, heb je veel meer tijd om dit te bereiken dan wanneer je op je 50e start. De kracht van samengestelde rente werkt dan in jouw voordeel.
De fiscale ruimte benutten: reserveringsruimte
Als je fiscaal aantrekkelijk wilt sparen, moet je weten of je ‘jaarruimte’ hebt. De jaarruimte is het bedrag dat je in een bepaald jaar maximaal fiscaal aftrekbaar inlegt voor je lijfrente. Heb je in voorgaande jaren te weinig gestort? Dan bouw je reserveringsruimte op. Deze ruimte mag je in het huidige jaar alsnog benutten.
Controleer jaarlijks bij de Belastingdienst hoeveel ruimte je hebt. Dit is vaak een simpele, maar krachtige manier om direct je winst te verlagen en je pensioen te verhogen. Het is een win-winsituatie voor jou en de fiscus.
Veelgestelde vragen over het pensioen voor ondernemers
Moet ik verplicht sparen voor mijn pensioen als zzp’er?
Nee, in Nederland is het voor de meeste zelfstandigen niet verplicht om een aanvullend pensioen op te bouwen. Je bent wel verplicht om te voldoen aan de AOW-voorwaarden. Het opbouwen van aanvullend vermogen is echter sterk aan te raden om je gewenste levensstandaard vast te houden.
Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?
De jaarruimte is het maximale bedrag dat je in het huidige jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor je pensioen. De reserveringsruimte is de ruimte die je in voorgaande jaren onbenut hebt gelaten. Deze kun je meenemen naar het huidige jaar om een groter bedrag in één keer fiscaal af te trekken.
Kan ik mijn pensioenopbouw pauzeren als mijn omzet laag is?
Als je spaart via een individuele lijfrente of banksparen (pijler 2), kun je de stortingen inderdaad tijdelijk stopzetten of verlagen als de omzet tegenzit. Als je echter een pensioen in eigen beheer (bv) hebt opgebouwd, zijn de verplichtingen complexer en moet je goed overleggen met je pensioenadviseur over een eventuele tijdelijke stopzetting.
Welke pensioenregeling is het beste voor mijn bv?
Voor de dga in een bv is het Pensioen in Eigen Beheer (PEB) een optie, maar het vereist veel administratieve rompslomp en vereist dat de bv het vermogen beheert. Velen kiezen nu voor het onderbrengen van de opgebouwde aanspraak bij een externe verzekeraar (de ‘uitkeringsovereenkomst’). Dit haalt de pensioenverplichting uit de bv-balans. Overleg altijd met een specialist om de beste route voor jouw specifieke bv-structuur te bepalen.