Wanneer denk je aan een uitkering als ondernemer?
Als je voor jezelf begint, neem je veel verantwoordelijkheid. Je bent je eigen baas. Dat betekent ook dat je zelf voor je inkomsten zorgt. Maar wat als de klanten nog niet instromen? Of als die ene grote opdracht plotseling wegvalt? Dat zijn momenten waarop je gaat nadenken over financiële zekerheid. Het idee van een ondernemer uitkering klinkt dan als een reddingsboei.
In Nederland is het zo geregeld dat je als ondernemer primair verantwoordelijk bent voor je eigen inkomen. Dit is een kernprincipe van het zelfstandig ondernemerschap. Toch zijn er situaties waarin je toch een beroep kunt doen op ondersteuning vanuit de overheid. We kijken naar de twee belangrijkste scenario’s: de opstartfase en de noodsituatie.
De opstartfase en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz)
De gemeente biedt in de beginperiode van je bedrijf soms ondersteuning. Dit is niet zomaar een uitkering; het is bedoeld om je bedrijf een eerlijke kans te geven. Dit heet het Besluit bijstandverlening zelfstandigen, kortweg Bbz. Dit is echt gericht op de ondernemer in de opstartfase.
Het Bbz kent twee varianten:
• Bbz voor starters: Je krijgt financiële ondersteuning om je levensonderhoud te dekken terwijl je werkt aan het opbouwen van je bedrijf. Je moet bewijzen dat je bedrijf levensvatbaar is.
• Bbz voor voortzetting: Dit is voor ondernemers die al langer bezig zijn, maar door onvoorziene omstandigheden tijdelijk in de problemen komen.
Belangrijk is dat je aan strikte voorwaarden moet voldoen om in aanmerking te komen voor deze regeling. Je inkomen ligt onder de bijstandsnorm en je vermogen is toereikend. De gemeente kijkt ook kritisch naar je ondernemingsplan. Ze willen zien dat je er echt voor gaat.
Wanneer kom je in aanmerking voor de bijstandsuitkering?
Als je bedrijf onverhoopt stopt, of als je inkomen structureel te laag blijft, kom je soms in beeld voor de algemene bijstand. Dit is de Participatiewet, de basis voor alle sociale zekerheid in Nederland. Een bijstandsuitkering voor zzp’ers is een vangnet, geen startkapitaal. Wellicht zijn er alternatieven om uw onderneming te financieren, bekijk hier uw financieringsmogelijkheden.
De gemeente beoordeelt je aanvraag zorgvuldig. Ze kijken niet alleen naar je huidige situatie, maar ook naar wat je in het verleden hebt gedaan. Heb je voldoende gespaard? Zijn er andere inkomstenbronnen? De gemeente verwacht dat je eerst al je eigen mogelijkheden hebt benut om in je levensonderhoud te voorzien.
Het verschil met het UWV: ben je nog ondernemer?
Veel mensen verwarren de ondersteuning vanuit de gemeente met uitkeringen van het UWV, zoals de WW-uitkering. Hier zit een cruciaal verschil in. Het UWV biedt vaak een uitkering als je arbeidsongeschikt bent of als je in loondienst was en je baan verloor.
Als je een WW-uitkering ontvangt en je wilt ondernemen, dan moet je dit direct melden bij het UWV. Je mag dan vaak nog een periode ondernemen, mits je dit combineert met sollicitatieactiviteiten. Maar zodra je officieel start als zzp’er, stopt je recht op de WW-uitkering. Het UWV ziet jou dan als iemand die voor zichzelf zorgt.
Dit betekent dat de weg naar een uitkering voor startende ondernemers bijna altijd via de gemeente loopt. Het UWV is er voor werknemers die werkloos raken, niet voor ondernemers die hun bedrijf willen starten of runnen.
VIDEO: Stappenplan eigen bedrijf starten met een WW-uitkering | Ondernemersplein
Wat betekent ‘ondergeschikt’ zijn aan je eigen bedrijf?
De gemeente zal je altijd vragen: kun je je volledig inzetten voor je bedrijf? Als je een Bbz-ondersteuning aanvraagt, accepteer je dat jouw bedrijf op de eerste plaats komt. Dit betekent dat je niet tegelijkertijd op zoek gaat naar een baan in loondienst, tenzij de gemeente dit expliciet toestaat in het kader van een opbouwtraject.
Het is dus belangrijk dat je een duidelijk onderscheid maakt in je aanvraag: probeer je een bedrijf te starten met een tijdelijke buffer, of ben je genoodzaakt te stoppen en zoek je een nieuw inkomen?
Het aanvraagproces: jouw stappenplan
De bureaucratie rondom een ondernemer uitkering aanvragen kan ingewikkeld lijken. Neem de tijd en bereid je goed voor. Het is jouw toekomst die je regelt.
Hier zijn de algemene stappen die je doorloopt bij de gemeente:
• Direct contact opnemen: Wacht niet tot de bodem van je spaarrekening bereikt is. Neem contact op met het sociale loket van jouw gemeente. Leg je situatie uit.
• Intakegesprek: Je krijgt een gesprek om je persoonlijke en financiële situatie in kaart te brengen.
• Ondernemersadvies: Bij een Bbz-aanvraag volgt vaak een advies. Een deskundige beoordeelt of jouw onderneming kans van slagen heeft. Dit is een cruciaal moment.
• Het plan presenteren: Voor het Bbz moet je een sluitend plan hebben. Hoe ga je geld verdienen? Wat zijn je kosten? Hoe lang heb je de ondersteuning nodig?
• Besluitvorming: De gemeente neemt een formeel besluit op basis van alle ingediende documenten en adviezen.
Weet dat de gemeente altijd kijkt naar zelfredzaamheid. Jouw inspanningen om je bedrijf te laten slagen zijn het bewijs dat je de uitkering niet als een vast inkomen ziet, maar als een tijdelijke steun om zelf weer verder te kunnen.
Wat moet je meenemen in je ondernemingsplan?
Als je een beroep wilt doen op de bijstand voor zzp’ers via het Bbz, is jouw plan je sterkste troef. Zorg dat het plan concreet en realistisch is:
• Marktanalyse: Wie zijn jouw klanten? Wat is de behoefte?
• Financiële prognose: Een gedetailleerd overzicht van de eerste 12 tot 24 maanden. Houd rekening met een krappe start.
• Marketingstrategie: Hoe ga je die eerste klanten binnenhalen?
• Tijdsinvestering: Hoeveel uur werk je aan je bedrijf? Dit moet fulltime zijn.
Denk eraan, de gemeente wil investeren in succes. Jouw plan is het bewijs van dat potentiële succes.
Belastingdienst en de ondernemer: een andere kant
Naast de uitkering is er nog een belangrijk aspect: de Belastingdienst. Als je een uitkering ontvangt van de gemeente, moet je dit melden. Vaak geldt dat de bijstand die je ontvangt wordt gezien als inkomen. Dit heeft invloed op de hoogte van de bijstand en op jouw belastingverplichtingen als ondernemer.
Je behoudt wel je status als ondernemer, wat belangrijk is voor bijvoorbeeld de MKB-korting of de zelfstandigenaftrek, mits je aan de urencriteria voldoet. Dit kan een ingewikkelde balans zijn en het vinden van de juiste subsidies en financiering als startende ondernemer kan ook uitdagend zijn, bekijk hiervoor subsidies en financiering voor startende ondernemers. Zoek altijd financieel advies dat gespecialiseerd is in zzp-situaties met een uitkering.
Veelgestelde vragen over de ondernemer uitkering
We ronden af door enkele veelgestelde vragen kort te beantwoorden. We hopen dat dit je helpt om meer duidelijkheid te krijgen over jouw situatie.
Aanvullende informatie
Bekijk deze interessante artikelen die we hebben uitgekozen over Ondernemer uitkering.
• Regels bijstand voor zelfstandigen (Bbz) | Bijstand voor …
Kan ik een WW-uitkering aanhouden als ik begin met ondernemen?
Nee, over het algemeen niet. Zodra je je officieel inschrijft als zzp’er, stopt je recht op de WW-uitkering van het UWV. Je moet dan volledig vertrouwen op je eigen inkomsten of een beroep doen op de gemeente (Bbz).
Hoe lang krijg ik een Bbz-uitkering?
De Bbz-ondersteuning voor levensonderhoud is meestal tijdelijk, vaak maximaal twaalf maanden. Dit is bedoeld als overbrugging totdat je bedrijf voldoende inkomsten genereert.
Moet ik mijn vermogen eerst opmaken voordat ik recht heb op bijstand?
Ja. Voor de algemene bijstand (Participatiewet) geldt dat je eerst je vermogen moet aanspreken. Er zijn echter vrijstellingen, zoals een kleine spaarpot voor onvoorziene kosten. De exacte vermogensgrens verschilt per gemeente.
Krijg ik de Bbz-uitkering als een lening of een gift?
De Bbz-ondersteuning voor levensonderhoud wordt meestal verstrekt als een lening. De aanvullende Bbz-ondersteuning, bijvoorbeeld voor werkkapitaal, kan soms een gift zijn als je bedrijfsvoering succesvol blijkt.
Wat gebeurt er als ik mijn bedrijf moet stoppen na een Bbz-uitkering?
Als je bedrijf stopt, ga je over naar de reguliere Participatiewet. Je hebt dan geen automatisch recht meer op ondernemersondersteuning, maar je kunt wel een aanvraag doen voor algemene bijstand als je geen ander inkomen hebt.