De unieke positie van de ondernemer bij echtscheiding
Als je getrouwd bent en ondernemer, zijn jouw zakelijke belangen vaak onlosmakelijk verbonden met je privévermogen. Dit maakt de scheiding van een ondernemer anders dan een standaard echtscheiding. De waarde van jouw bedrijf speelt een cruciale rol in de verdeling van de gemeenschap van goederen. Het gaat niet alleen om de bezittingen in huis; het gaat om de toekomst van jouw levenswerk.
Onderscheid tussen privévermogen en bedrijfswaarde
Veel ondernemers vragen zich af: “Wat valt er nu precies onder de scheiding en de BV of een eenmanszaak?” Dit hangt sterk af van je huwelijksvorm. In de meeste gevallen bouw je tijdens het huwelijk vermogen op, en dat geldt ook voor de waarde van jouw onderneming. Dit heet de ‘boedel’.
Je moet een duidelijke scheiding maken. Wat is het privévermogen dat verdeeld moet worden? En wat is de actuele, reële waardering van de onderneming bij scheiding? Dit is geen eenvoudige rekensom. De boekwaarde op papier is vaak niet de werkelijke marktwaarde.
Denk hierbij aan de volgende elementen:
• Goodwill: De reputatie en klantenbestand die je hebt opgebouwd.
• Onroerend goed: Bedrijfspanden die je privé bezit of via de zaak aanhoudt.
• Immateriële activa: Merknamen of patenten.
VIDEO: Hoe werkt scheiden als je samen een onderneming hebt? – Aflevering 1 | IMK Business Talk
De rol van huwelijkse voorwaarden
Heb je huwelijkse voorwaarden opgesteld voordat je trouwde? Dat verandert de situatie significant. Voorwaarden kunnen bepalen dat de onderneming volledig jouw privébezit blijft, ongeacht de periode van het huwelijk. Dit scheelt veel discussie over de verdeling van de bedrijfswinsten tijdens de huwelijksjaren. Maar ook met voorwaarden moet je vaak nog afrekenen over bepaalde aspecten, zoals verrekening van overwaarde op onroerend goed.
Het proces: Zakelijke duidelijkheid creëren
Wanneer de beslissing om te scheiden definitief is, begint de periode van regelen. Voor jou als ondernemer zijn er specifieke stappen die je moet nemen om de zakelijke kant veilig te stellen. Neem hier de tijd voor; haastige spoed is hier zelden goed.
Interessante websites
Breid je begrip van Ondernemer en scheiden uit met deze zorgvuldig gekozen leesstukken.
• Ondernemen en scheiden: dit moet je weten | KVK
• ᐅ Ondernemer en scheiden | Ligtelijn Advocatuur & Mediation …
De bedrijfswaardering laten uitvoeren
Dit is misschien wel de meest cruciale stap. Je hebt een objectieve, onafhankelijke bedrijfswaardering voor echtscheiding nodig. Dit doe je niet zelf. Je schakelt een gespecialiseerde bedrijfsdeskundige of een registeraccountant in die ervaring heeft met dit soort complexe berekeningen.
Deze expert kijkt verder dan de balans. Hij of zij kijkt naar de toekomstperspectieven, de marktsituatie en de verdiencapaciteit. Het rapport dat hieruit komt, vormt de basis voor de financiële afwikkeling tussen jou en je ex-partner over de onderneming.
Informatieplicht nakomen
Je hebt een wettelijke plicht om open en eerlijk te zijn over jouw financiële situatie. Dit geldt zowel privé als zakelijk. Je moet alle relevante documentatie overleggen. Denk hierbij aan:
• Recente jaarrekeningen en de meest recente tussentijdse cijfers.
• Inzage in jouw salarisstroken en dividenduitkeringen.
• Contracten en leningen die de bedrijfswaarde beïnvloeden.
Het verbergen van informatie werkt averechts en kan juridische consequenties hebben. Transparantie, hoe moeilijk ook in deze tijd, is essentieel voor een eerlijk verloop van de scheiding en afwikkeling van bedrijf.
De toekomst van de leiding
Naast de waarde, moet je nadenken over de leiding. Wie gaat het bedrijf na de scheiding runnen? Dit is een tweeledige vraag:
• Als je ex-partner geen aandelen heeft, is dit minder direct een punt, behalve als de partner altijd betrokken was bij de dagelijkse gang van zaken.
• Als je ex-partner mede-eigenaar is, moet je bepalen of hij/zij uitkoopt, of dat de aandelen worden verkocht aan een derde partij. Het scenario van de overname aandelen ex-partner vereist vaak een lange adem en duidelijke afspraken over de financiering.
De emotionele en praktische balans
Scheiden is emotioneel, ondernemen is veeleisend. De combinatie hiervan vraagt veel van je mentale energie. Je moet een manier vinden om beide werelden te managen zonder dat het ene het andere volledig overneemt.
Professionele begeleiding inschakelen
Je hebt een goed team nodig. Dit is het moment om niet alleen juridische hulp te zoeken, maar ook emotionele ondersteuning. Voor een diepgaand inzicht in de juridische aspecten van het proces, raadpleeg onze zakelijke en juridische gids voor het scheiden van uw onderneming.
Jouw team zou idealiter moeten bestaan uit:
• Een echtscheidingsadvocaat die ervaring heeft met ondernemersscheidingen. Kies iemand die de complexiteit van jouw bedrijfsstructuur begrijpt.
• Een financieel adviseur of mediator die de zakelijke belangen kan vertalen naar een eerlijke verdeling.
• Een therapeut of coach om je te helpen de emotionele druk te verwerken.
Laat de financiële discussies zoveel mogelijk door de professionals voeren. Dit helpt je om zelf gefocust te blijven op de continuïteit van je onderneming. Je wilt immers voorkomen dat je door de scheiding je onderneming verliest.
Zorg voor continuïteit van de cashflow
Onder druk van een scheiding kunnen zaken er financieel soms krap uitzien. Vergeet niet dat je bedrijf geld moet blijven genereren. Klanten merken het vaak als een ondernemer met zijn hoofd niet meer volledig bij zijn werk zit.
Bespreek met je financieel adviseur hoe je de financiële afwikkeling scheiding zo structureert dat de cashflow van het bedrijf niet in gevaar komt. Misschien kun je afspraken maken over een afkoopregeling die in termijnen betaald wordt, gekoppeld aan toekomstige bedrijfsprestaties. Dit geeft rust en zorgt dat je de focus op je klanten kunt houden.
De kinderen en het ondernemerschap
Als er kinderen bij betrokken zijn, wordt alles nog gevoeliger. Je wilt hen stabiliteit bieden, terwijl je tegelijkertijd de structuur van hun leven – inclusief de plek waar jij werkt – aan het herzien bent.
Ouderschapsplan en bedrijfstijd
Zorg ervoor dat je in het ouderschapsplan rekening houdt met je rol als ondernemer. Flexibele werktijden zijn vaak een voordeel van ondernemerschap, maar ze kunnen ook leiden tot onduidelijkheid over de omgangsregelingen. Wees concreet in je afspraken over wanneer je beschikbaar bent voor de kinderen, ook als dit betekent dat je buiten ‘normale’ kantooruren werkt.
Het is belangrijk dat je kind niet voelt dat de scheiding ook het einde van jouw aanwezigheid betekent. Jouw bedrijf is jouw passie, maar jouw kinderen zijn jouw prioriteit. Het vinden van die balans is de kunst, net zoals het regelen van je financiële toekomst als ondernemer essentieel is, lees hier hoe je dat aanpakt met pensioenopbouw.
Veelgestelde vragen over ondernemer en scheiden
Je hebt vast nog veel praktische vragen. Hieronder lichten we er een paar toe:
Moet ik mijn bedrijf verkopen bij scheiding?
Nee, dit is zelden het eerste advies. De verkoop van een bedrijf is ingrijpend. Meestal probeer je eerst een scenario waarbij één partner de aandelen overneemt, eventueel met een lening of afbetalingsregeling. Verkoop is een laatste redmiddel als er geen andere oplossing is voor de waardeverdeling.
Hoe lang duurt de waardering van mijn bedrijf bij een scheiding?
Dit hangt af van de complexiteit van je onderneming en de mate van medewerking van beide partijen. Een basiswaardering kan enkele weken duren, maar een diepgaande, juridisch waterdichte waardering, inclusief alle onderhandelingen, kan enkele maanden in beslag nemen.
Kan ik mijn privé spaargeld gebruiken om mijn ex-partner af te kopen?
Ja, dat kan. Als je spaargeld hebt dat buiten de gemeenschap van goederen valt (bijvoorbeeld door een schenking met uitsluitingsclausule), kun je dit inzetten. Maar let op: het is vaak beter om de bedrijfswaarde los te zien van het privévermogen, om zo de continuïteit van het bedrijf te waarborgen.
Wat gebeurt er met de alimentatie als mijn bedrijf slecht loopt na de scheiding?
Alimentatieberekeningen zijn gebaseerd op de draagkracht vóór de scheiding, of op een realistisch, stabiel inkomen ná de scheiding. Als jouw bedrijf structureel minder verdient door de scheiding, moet je dit opnieuw laten vaststellen. De rechter kijkt dan naar de werkelijke inkomsten en de reden daarvoor.