Wanneer kom je in aanmerking voor bijstand als je ondernemer bent?
Het idee alleen al voelt soms als falen. Dat is het niet. Zeker niet in de dynamische wereld van het zelfstandig ondernemerschap. De gemeente kijkt naar jouw persoonlijke situatie. Zij bepalen of je recht hebt op ondersteuning voor zzp’ers met een laag inkomen. De basis is altijd dat je niet genoeg inkomsten uit jouw onderneming haalt om rond te komen. Je moet voldoen aan de algemene voorwaarden van de Participatiewet.
Wat zijn die basisvereisten precies? Denk hierbij aan:
• Je hebt een woonadres in Nederland.
• Je bent 18 jaar of ouder, maar nog niet met pensioen.
• Je hebt geen of weinig ander inkomen.
• Je hebt voldoende vermogen. (Er zijn vrijlatingen, hierover later meer.)
• Je bent bereid om te werken of, in jouw geval, jouw bedrijf zo snel mogelijk weer levensvatbaar te maken.
Voor ondernemers zijn er specifieke regels. De gemeente kijkt kritisch naar de levensvatbaarheid van jouw bedrijf. Dit is een belangrijk verschil met iemand die in loondienst was en zijn baan verloor.
De beoordeling van jouw bedrijfsactiviteiten
De gemeente voert altijd een toets uit. Ze onderzoeken of jouw onderneming echt nog toekomst heeft. Dit is vaak het spannendste deel van de aanvraag. Zij kijken naar jouw ondernemingsplan bijstandsaanvraag. Je moet laten zien dat je er alles aan doet om weer inkomen te genereren.
Hoe beoordeelt de gemeente de levensvatbaarheid? Ze kijken naar verschillende factoren:
• Is het product of de dienst nog nodig in de markt?
• Heb je een realistische prognose voor de komende zes tot twaalf maanden?
• Heb je alle mogelijke kostenbesparingen al doorgevoerd?
• Heb je hulp gezocht bij instanties zoals de KvK of gespecialiseerde coaches?
Als de gemeente oordeelt dat jouw bedrijf niet levensvatbaar is, dan vragen ze je om te stoppen met ondernemen. Dan verandert jouw aanvraag in een reguliere bijstandsaanvraag zonder eigen bedrijf. Dit is een ingrijpende stap die je liever voorkomt, maar mocht je toch met zware financiële uitdagingen kampen, dan is er ondernemers hulp en bijstand bij financiële uitdagingen beschikbaar.
De overbruggingsregeling: Tijdelijke steun voor startende ondernemers
Soms heb je net de stap gezet. Je bent begonnen, maar de eerste klanten laten nog even op zich wachten. Of er is een onverwachte tegenvaller. Voor deze situaties bestaat er soms een overbruggingsregeling bijstand ondernemers. Dit is bedoeld om je de tijd te geven om jouw bedrijf op poten te zetten zonder direct financiële nood te lijden.
Het is cruciaal dat je vanaf dag één transparant bent over jouw financiële situatie. Je moet aantonen dat je, ondanks jouw inspanningen, een tekort hebt om in jouw levensonderhoud te voorzien. Dit tekort moet je kunnen onderbouwen met jouw boekhouding en gemaakte kosten.
VIDEO: Mensen in bijstand mogen ondernemer zijn
Wat gebeurt er met jouw vermogen?
Veel ondernemers hebben geïnvesteerd. Misschien heb je nog een spaarpotje voor jouw pensioen. De bijstand is in principe een laatste redmiddel. Dit betekent dat je eerst jouw eigen middelen moet aanspreken. Er zijn echter uitzonderingen, de zogenaamde vrijlatingen.
Denk aan de vermogensvrijstelling bijstandsuitkering. Er is een vrijstelling voor jouw eigen woning en een vrijstelling voor vermogen dat je nodig hebt voor jouw onderneming. Overige spaargelden worden wel meegenomen in de berekening. De exacte bedragen veranderen regelmatig. Vraag daarom altijd de actuele cijfers op bij jouw gemeente.
Je moet jouw auto verkopen als die meer waard is dan de vrijgestelde grens. Dit is soms hard, maar het hoort bij de regels van de Participatiewet. Jouw inkomen wordt berekend op basis van wat jouw bedrijf binnenbrengt. Als dat onder de bijstandsnorm ligt, krijg je een aanvulling.
De combinatie: Ondernemen en een aanvullende bijstandsuitkering
Dit is waar het complex wordt. Je mag niet stilzitten terwijl je de uitkering ontvangt. Je combineert namelijk twee werelden: jouw onderneming draaiende houden én voldoen aan de sollicitatieplicht of de plicht om jouw bedrijf op te bouwen. Voor meer gedetailleerde informatie over dit onderwerp kun je terecht bij onze gids over uitkering voor ondernemers.
De gemeente kijkt naar de uren die je aan jouw bedrijf besteedt. Dit wordt gezien als jouw ‘arbeid’. Je hoeft niet actief te solliciteren naar een baan in loondienst, mits jouw onderneming de potentie heeft om een volwaardig inkomen te genereren. Dit heet de ondernemerscheck Participatiewet.
De starters- en doorstroomregeling
Sommige gemeenten hanteren specifieke regelingen om ondernemers niet te ontmoedigen. Zo bestaat er soms een periode waarin het inkomen uit jouw bedrijf niet direct volledig wordt gekort op jouw uitkering. Dit geeft je ademruimte om te investeren in groei.
Laten we dit concreet maken:
• Startersperiode: In de eerste periode mag je een deel van jouw omzet of winst houden, bovenop de uitkering. Dit moedigt aan om actief te blijven ondernemen.
• Kosten aftrek: Zakelijke kosten die je maakt voor jouw bedrijf, zoals materiaalkosten of marketing, mag je aftrekken voordat jouw inkomen wordt berekend. Dit is cruciaal om een eerlijk beeld te krijgen van jouw werkelijke winst.
Het is jouw verantwoordelijkheid om de gemeente maandelijks een duidelijke verantwoording te geven van de inkomsten en de gemaakte zakelijke kosten. Wees hierin uiterst nauwkeurig. Onjuiste of onvolledige opgaven kunnen leiden tot boetes of het moeten terugbetalen van de ontvangen bijstand.
Wat als de gemeente ‘nee’ zegt? Jouw vervolgstappen
Het kan gebeuren dat jouw aanvraag wordt afgewezen. Dit voelt misschien als een harde klap. De gemeente kan afwijzen omdat ze vinden dat jouw bedrijf niet levensvatbaar is, of omdat je te veel vermogen hebt. Wat nu?
Je hebt altijd het recht om bezwaar te maken tegen een beslissing van de gemeente. Dit doe je door formeel bezwaar in te dienen binnen zes weken na dagtekening van de afwijzing. Je moet jouw argumenten goed onderbouwen. Misschien heb je recente, positieve offertes die de gemeente nog niet zag. Misschien heb je een nieuw plan om kosten te drukken.
Zoek professionele hulp als je bezwaar maakt. Veel gemeenten hebben een juridisch loket of bieden ondersteuning van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Zij helpen je om jouw verhaal helder en juridisch sterk te presenteren. Zij zijn er om jou te helpen bij beroepsprocedures bijstandsuitkering ondernemers.
Onthoud: de bijstand is er om jou tijdelijk te ondersteunen, niet om jouw ondernemersdroom te beëindigen. Het is een brug naar financiële zelfredzaamheid, ook als die brug een onverwachte omweg kent.
*
Interessante websites
Leer meer over Bijstandsuitkering ondernemers door deze selectie van links te verkennen.
• Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) | Rijksoverheid.nl
Veelgestelde vragen over bijstandsuitkering en ondernemen
Hier vind je korte antwoorden op de meest gestelde vragen die ondernemers hebben over dit onderwerp.
Kan ik een bijstandsuitkering aanvragen terwijl ik nog ingeschreven sta bij de KvK?
Ja, dat kan. Je moet de gemeente informeren over je inschrijving. De gemeente beoordeelt dan of jouw activiteiten het mogelijk maken om in de toekomst rond te komen. Je moet wel aangeven dat je de intentie hebt om jouw bedrijf op te bouwen.
Hoe lang mag ik een aanvullende bijstandsuitkering ontvangen als ondernemer?
Er is geen vaste einddatum, zolang je voldoet aan de eisen van de Participatiewet en jouw bedrijf nog steeds als kansrijk wordt beoordeeld. Na een bepaalde periode, vaak een jaar, vindt er een intensievere herbeoordeling plaats om te kijken naar de voortgang.
Tellen de inkomsten van mijn eenmanszaak direct volledig mee voor de bijstand?
Nee, niet altijd direct. Gemeenten hanteren vaak een starters- of doorstroomregeling waarbij een deel van jouw winst of omzet vrijgesteld is. Je moet wel alle zakelijke kosten aftrekken en jouw werkelijke winst aan de gemeente doorgeven.