Wanneer kom je in aanmerking voor de Bbz?
Als je als ondernemer financiële problemen ervaart, kijk je niet direct naar de algemene bijstand. Er is een specifieke regeling voor ondernemers die tijdelijk ondersteuning nodig hebben: de Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). De Bbz is er specifiek voor situaties waarin je door onvoorziene omstandigheden in financiële moeilijkheden komt. Denk hierbij aan een plotselinge terugval in omzet, of onverwachte hoge kosten.
Het is belangrijk om te weten dat de Bbz niet zomaar een uitkering is. Het is een tijdelijke overbrugging. De gemeente kijkt streng naar jouw situatie. Ze willen weten of jouw bedrijf nog levensvatbaar is. Dit is het cruciale punt bij ondersteuning voor zzp’ers in financiële nood.
Wat zijn de basisvoorwaarden?
Voordat je de aanvraag indient, controleer je of je aan de basisvoorwaarden voldoet. Deze zijn er niet om het je moeilijk te maken, maar om te zorgen dat de hulp terechtkomt waar het het hardst nodig is. Let op de volgende punten:
• Je bent een zelfstandig ondernemer. Dit betekent dat je ingeschreven staat bij de Kamer van Koophandel (KvK) en dat je inkomen uit je bedrijf komt.
• Je woont en werkt in Nederland.
• Je hebt de Nederlandse nationaliteit of een geldige verblijfsvergunning.
• Je hebt de pensioengerechtigde leeftijd nog niet bereikt.
• Je hebt de noodzaak tot het aanvragen van bijstand niet zelf veroorzaakt. Dit betekent dat je bijvoorbeeld niet roekeloos met je financiën bent omgegaan.
Het traject: je aanvraag voor de Bbz voorbereiden
De aanvraag zelf is een proces dat zorgvuldigheid vereist. Neem hier de tijd voor. De gemeente ziet graag dat je proactief bent. Het aanvragen van ondersteuning bij gemeente voor ondernemers begint altijd bij de gemeente waar je woont. Zij zijn jouw eerste aanspreekpunt.
VIDEO: Stappenplan eigen bedrijf starten met een WW-uitkering | Ondernemersplein
Je ondernemingsplan als bewijsstuk
Omdat de Bbz gericht is op het overbruggen van een tijdelijke dip, moet je aantonen dat je bedrijf toekomst heeft. Hier komt je ondernemingsplan om de hoek kijken, of een aangepaste versie daarvan. Dit plan moet realistisch zijn. Het toont de gemeente dat je hebt nagedacht over hoe je de financiële problemen gaat oplossen.
Wat moet er zeker in staan bij een aanvraag tot bijstand aanvragen als ondernemer met een bedrijf?
Zorg dat je voor de aanvraag alle benodigde documenten klaar hebt en weet hoe je de DigiD voor ondernemers kunt gebruiken.
• Een duidelijke omschrijving van je huidige financiële situatie. Wees eerlijk over je schulden en inkomsten.
• Een plan van aanpak. Hoe ga je de komende zes tot twaalf maanden je inkomsten verhogen? Welke kosten ga je snijden?
• Een prognose van je toekomstige inkomsten. Zorg dat deze realistisch is. De gemeente vraagt vaak om een casting, een soort winst- en verliesrekening voor de komende periode.
Heb je zelf niet de financiële kennis om dit goed op te stellen? Schakel hulp in. Soms biedt de gemeente zelf begeleiding aan bij het opstellen van een levensvatbaar plan.
Vermogen en inkomen: de toetsing
De gemeente kijkt ook naar wat je al hebt. Dit noemen we de vermogenstoets en de inkomentoets. Ze willen weten of je eerst zelf je problemen kunt oplossen met spaargeld of verkoopbare bezittingen.
Voor ondernemers gelden hier iets andere regels dan voor werknemers. Je eigen woning wordt bijvoorbeeld meestal niet direct gekort op je vermogen, mits deze niet boven een bepaalde waarde uitkomt. Wat betreft je bedrijfsmiddelen: deze moeten noodzakelijk zijn voor je voortbestaan als ondernemer. Je dure bedrijfswagen die je echt nodig hebt, blijft. Die overbodige tweede auto niet.
Wat betreft je inkomen: de Bbz vult het verschil aan tussen wat je nodig hebt om van te leven (de zogenaamde ‘norm’) en wat je zelf kunt verdienen met je bedrijf. Houd er rekening mee dat je eerst een eigen inkomen uit je onderneming moet zien te genereren dat boven een bepaalde drempel uitkomt. De gemeente kijkt echt naar het netto-inkomen van een ondernemer bij Bbz.
De uitkering: een lening of een gift?
Een belangrijk aspect bij ondersteuning zelfstandigen door de gemeente is de aard van de financiële hulp. Vaak wordt de Bbz-uitkering in de vorm van een lening verstrekt. Dit betekent dat je het ontvangen bedrag later, wanneer je bedrijf weer goed loopt, moet terugbetalen aan de gemeente.
Soms wordt een deel van de uitkering, bijvoorbeeld voor noodzakelijke kosten om je bedrijf draaiende te houden, wel als een gift gegeven. Dit is afhankelijk van de specifieke situatie en de lokale beleidsregels. Wees hier transparant over met de medewerker van de gemeente. Vraag expliciet naar de terugbetalingsvoorwaarden.
Wat als je bedrijf echt niet meer levensvatbaar is?
Soms, na alle inspanningen, concludeer je dat het bedrijf niet meer te redden valt. Dit is een pijnlijk moment. Als de gemeente vaststelt dat jouw bedrijf niet meer levensvatbaar is, dan stopt de Bbz-ondersteuning in de ondernemersvariant. Dan kom je mogelijk in aanmerking voor de algemene bijstand, de Participatiewet. Dit is een uitkering voor mensen die niet meer kunnen werken of geen inkomsten uit arbeid kunnen genereren. Bij het aanvragen van deze uitkeringen is het opstellen van een verklaring van inkomen voor zelfstandigen noodzakelijk.
Ook hier geldt: je moet voldoen aan de vermogens- en inkomenseisen. Het voordeel is dat je je dan niet langer hoeft te richten op het redden van je bedrijf, maar op het vinden van nieuw inkomen, bijvoorbeeld via loondienst. De gemeente helpt je bij het vinden van passend werk. Dit is de overstap van Bbz naar bijstandsuitkering.
Veelgestelde vragen over bijstand aanvragen als ondernemer
Must-reads
Ga dieper in op Bijstand aanvragen als ondernemer: uw stappenplan met deze informatieve selectie.
• Stappenplan stoppen met uw eenmanszaak – Ondernemersplein
Kan ik bijstand aanvragen als ik nog een KvK-inschrijving heb?
Ja, je kunt bijstand aanvragen als je een KvK-inschrijving hebt, maar dan meestal via de specifieke Bbz-regeling voor zelfstandigen. Je moet aantonen dat je bedrijf tijdelijk in zwaar weer zit en dat je onderneming nog levensvatbaar is.
Hoe lang duurt het voordat ik een beslissing krijg op mijn aanvraag?
De gemeente heeft een wettelijke termijn om een beslissing te nemen. Vaak is dit binnen acht weken nadat je de volledige aanvraag hebt ingediend. Het is cruciaal dat je alle gevraagde documenten, zoals je ondernemingsplan en financiële overzichten, compleet aanlevert om vertraging te voorkomen.
Moet ik het ontvangen bedrag van de Bbz altijd terugbetalen?
Vaak wordt de Bbz verstrekt als een lening. Dit betekent dat je het ontvangen bedrag moet terugbetalen zodra je financiële situatie verbetert en je bedrijf winst maakt. Er kunnen uitzonderingen zijn voor bepaalde noodzakelijke bedrijfskosten, die soms als gift worden gezien.
Mag ik een eigen vermogen aanhouden als ik bijstand aanvraag?
Er zijn vrijstellingen voor eigen vermogen, ook als ondernemer. Je eigen woning valt vaak onder een vrijstelling, mits deze niet boven een bepaalde waarde uitkomt. Daarnaast mag je een klein deel van je spaargeld behouden. De exacte bedragen verschillen per gemeente en per situatie, dus controleer dit goed bij jouw gemeente.
Kan ik doorgaan met ondernemen terwijl ik bijstand ontvang?
Ja, dat is juist het doel van de Bbz. De uitkering is bedoeld om je in staat te stellen door te gaan met je onderneming en deze weer op te bouwen. Je moet wel continu bewijs leveren dat je actief bezig bent met het genereren van inkomsten uit je bedrijf.