De zzp-dip: een onverwachte terugval
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) liet recent weten dat het aantal zzp’ers in het derde kwartaal van 2025 met maar liefst 94.000 is afgenomen ten opzichte van een jaar eerder. Dat is een scherpe daling, zeker omdat het aantal werkenden in totaal nog wel groeit. Voor het eerst in jaren zie je dus een absolute terugval in het aantal zelfstandigen zonder personeel. Dit is het gevolg van de aangescherpte controle op schijnzelfstandigheid, waarbij de Belastingdienst nu weer actief toetst of een samenwerking wel echt ondernemerschap weerspiegelt.
Waarom kiezen opdrachtgevers nu voor de veilige weg?
De handhaving op schijnzelfstandigheid, die sinds 1 januari 2025 volledig is hervat, zorgt voor onzekerheid in de markt. Voor jou als opdrachtgever in het mkb is het risico nu groter. Als de Belastingdienst oordeelt dat je een zzp’er als werknemer behandelde, loop je het risico op naheffingen en boetes, soms zelfs met terugwerkende kracht. Daarom zie je dat veel bedrijven terughoudender worden met het inhuren van zzp’ers. Je merkt dit in de praktijk:
• Opdrachtgevers kiezen vaker voor payroll of detacheringsbureaus.
• De focus verschuift naar het verplichte risicodossier bij de inhuur.
• Er ontstaat een terughoudende houding bij het aanbieden van nieuwe opdrachten.
Het is logisch dat je jouw bedrijf wilt beschermen tegen financiële risico’s. Dit zorgt er echter voor dat ook legitieme, hardwerkende zzp’ers die de regels wél volgen, nu hun opdrachten mislopen.
Wat betekent dit voor jouw ondernemerschap?
Als zzp’er moet je nu extra goed op je eigen positie letten. Het gaat niet alleen meer om wat er in je contract staat, maar vooral om hoe je in de praktijk werkt. Om jou als echte ondernemer te blijven zien, moet je jouw zelfstandigheid helder onderbouwen. Denk hierbij aan:
• Zorg voor diverse opdrachtgevers om de afhankelijkheidsrelatie te doorbreken.
• Investeer in je eigen materialen en draag zelf risico’s.
• Zorg dat je vrijheid houdt in hoe je het werk uitvoert, in plaats van dat de opdrachtgever dicteert hoe je werkt.
Ook al is de politiek bezig met moties om de ‘zachte landing’ te verlengen, de handhaving is nu echt begonnen. Voor jou als ondernemer betekent dit dat je proactief moet zijn. Blijf kritisch kijken naar jouw overeenkomsten en zorg dat je in de praktijk altijd de kenmerken van een echte ondernemer toont. Dit helpt jou en je opdrachtgevers om de onzekerheid die de nieuwe regelgeving met zich meebrengt, het hoofd te bieden.
Veelgestelde vragen
Wat is het grootste probleem voor zzp’ers door de nieuwe regels?
Het grootste probleem is de onzekerheid die opdrachtgevers nu voelen, waardoor zij terughoudend zijn met het verstrekken van nieuwe opdrachten aan zelfstandigen.
Hoe kan ik als zzp’er aantonen dat ik géén schijnzelfstandige ben?
Je toont dit aan door te laten zien dat je meerdere opdrachtgevers hebt, zelf de risico’s draagt en de vrijheid hebt om je werk zelfstandig in te richten.
Krijgen opdrachtgevers direct boetes als er sprake is van schijnzelfstandigheid?
De Belastingdienst begint vaak met naheffingen op loonheffingen en eventuele boetes. Er geldt wel een overgangsperiode waarin geen vergrijpboetes worden opgelegd als wordt aangetoond dat er stappen zijn gezet om schijnzelfstandigheid tegen te gaan.